Các phương thức thuê tàu
- Thuê tàu chợ: Chủ hàng thuê một phần tàu hoặc một khoang tàu để vận chuyển hàng đến nơi quy định.
- Thuê tàu chuyến: Chủ hàng thuê toàn bộ tàu để chở khối lượng hàng đến nơi quy định.
- Thuê tàu định hạn: Chủ tàu cho thuê tàu trong một thời gian nhất định để chở hàng hoặc cho thuê lại.
- Trách nhiệm chủ tàu: Bàn giao tàu có đủ khả năng đi biển trong suốt thời gian thuê và nhận lại tàu theo hợp đồng.
- Trách nhiệm người thuê: Kinh doanh tàu trong thời gian thuê và trả tàu với tình trạng kỹ thuật tốt tại cảng và thời gian quy định.
Tàu chợ (Liner Charter)
[]
Khái niệm
- Tàu chợ (Liner) là tàu chở hàng chạy thường xuyên trên tuyến đường nhất định, ghé cảng theo lịch trình định trước.
- Thuê tàu chợ (Booking Shipping Space) là việc chủ hàng liên hệ chủ tàu hoặc đại lý để đặt chỗ trên tàu, vận chuyển hàng từ cảng này đến cảng khác.
Đặc điểm
- Chở hàng bách hóa, tốc độ nhanh: 18-20 hải lý/giờ.
- Có trang bị thiết bị xếp dỡ riêng.
- Chạy giữa các cảng theo lịch trình công bố trước.
- Quan hệ chủ tàu – chủ hàng được điều chỉnh bởi Vận đơn đường biển (Bill of Lading).
- Điều kiện, điều khoản chuyên chở được in trên vận đơn.
- Cước phí tàu chợ thường bao gồm cả chi phí xếp dỡ, tính theo biểu cước (Tariff) của hãng tàu.
- Chủ tàu là người chuyên chở, chịu trách nhiệm về hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển.
Ưu điểm
- Số lượng hàng gửi không hạn chế.
- Thủ tục gửi – nhận hàng đơn giản.
- Biểu cước ổn định.
- Chủ động.
Nhược điểm
- Cước cao.
- Chủ hàng không được thỏa thuận các điều kiện chuyên chở.
- Thời gian vận chuyển lâu.
Trình tự thuê tàu chợ
- Chủ hàng tự tìm tàu hoặc qua môi giới.
- Môi giới tìm tàu, gửi giấy lưu cước tàu chợ (Liner Booking Note).
- Môi giới và chủ tàu thỏa thuận các điều khoản chính về xếp dỡ và vận chuyển.
- Môi giới thông báo kết quả lưu cước cho chủ hàng.
- Chủ hàng đưa hàng ra cảng giao lên tàu.
- Chủ tàu hoặc đại diện cấp vận đơn theo yêu cầu.
Tàu chuyến (Voyage Chartering)
[]
Khái niệm
- Tàu chuyến là tàu chở hàng giữa hai hay nhiều cảng theo yêu cầu của chủ hàng, dựa trên hợp đồng thuê tàu.
- Thuê tàu chuyến là việc chủ hàng thuê toàn bộ tàu để chuyên chở hàng hóa theo yêu cầu của mình.
Đặc điểm
- Chạy theo yêu cầu của chủ hàng.
- Thường chở đầy tàu một hoặc vài loại hàng có khối lượng lớn, tính chất tương đối thuần nhất.
- Tàu thường không có trang thiết bị xếp dỡ riêng.
- Quan hệ chủ hàng – chủ tàu được điều chỉnh bởi Hợp đồng thuê tàu chuyến (Voyage Charter – C/P).
- Quan hệ giữa người chuyên chở và người cầm vận đơn được điều chỉnh bởi Vận đơn đường biển (B/L).
- Người thuê có thể thỏa thuận, mặc cả về điều kiện chuyên chở và giá cước trong hợp đồng.
- Giá cước có hoặc không bao gồm chi phí xếp dỡ, tùy thỏa thuận.
- Người chuyên chở có thể là chủ tàu hoặc người thuê tàu.
Ưu điểm
- Chủ hàng chủ động lựa chọn thời gian và cảng xếp hàng.
- Giá cước thấp hơn tàu chợ.
- Có thể thỏa thuận mọi điều khoản trong hợp đồng.
- Tốc độ chuyên chở nhanh.
Nhược điểm
- Không kinh tế khi chở hàng nhỏ.
- Kỹ thuật và nghiệp vụ thuê tàu phức tạp.
- Giá cước biến động.
Các hình thức thuê tàu chuyến
- Thuê chuyến một (Single Trip): Thuê tàu chở hàng từ một cảng đến cảng khác. Hợp đồng chấm dứt khi dỡ hàng xong tại cảng đến.
- Thuê khứ hồi (Round Trip): Thuê tàu chở hàng đến một cảng, sau đó chở hàng từ cảng đó về cảng khởi hành.
- Thuê chuyến liên tục (Consecutive Voyage): Thuê tàu chở hàng nhiều chuyến liên tiếp giữa các cảng.
- Thuê khứ hồi liên tục: Chủ hàng thuê tàu chở hàng liên tục cả hai chiều.
- Thuê khoán: Chủ hàng thuê tàu trong một thời gian nhất định dựa trên nhu cầu chuyên chở.
- Thuê chuyến định hạn.
Trình tự thuê tàu chuyến
- Người thuê thông qua môi giới yêu cầu thuê tàu.
- Môi giới chào tàu: tìm tàu phù hợp dựa trên thông tin hàng hóa.
- Môi giới đàm phán với chủ tàu về các điều khoản: điều kiện chuyên chở, chi phí xếp dỡ, vị trí tàu, thời gian đến cảng…
- Môi giới liên hệ chủ hàng để chuẩn bị ký kết.
- Ký kết hợp đồng.
- Người thuê đưa hàng ra cảng xếp lên tàu.
- Chủ hàng hoặc đại lý cấp vận đơn (vận đơn theo hợp đồng thuê tàu).