Gần như mọi đơn hàng đi qua cảng Việt Nam đều được ký theo một trong hai điều kiện này. Lựa chọn tưởng như thủ tục, nhưng thực chất nó quyết định ai kiểm soát cước vận tải, ai gánh rủi ro phát sinh, và phần lợi nhuận nằm ở đâu.

Mỗi điều kiện thực sự chuyển giao điều gì

Với FOB (Free On Board), người bán giao hàng lên tàu tại cảng Việt Nam đã chỉ định và làm thủ tục xuất khẩu. Từ thời điểm đó, rủi ro, cước biển, bảo hiểm và các chi phí đầu đến thuộc về bạn.

Với CIF (Cost, Insurance and Freight), người bán trả thêm cước biển và mua bảo hiểm mức tối thiểu đến cảng đích. Rủi ro thì vẫn chuyển sang người mua ngay khi hàng lên tàu tại cảng Việt Nam, giống như FOB. Tiện lợi — nhưng cước lại do một bên có động cơ đặt chỗ rẻ, chứ không phải đặt chỗ tốt.

Vì sao người mua thường chọn FOB

  • Bạn chọn hãng tàu. Thời gian vận chuyển, tần suất tàu chạy và độ tin cậy trở thành quyết định của bạn, không phải của nhà cung cấp.
  • Bạn thấy đúng mức cước. Với CIF, cước được gộp vào đơn giá hàng và hiếm khi bằng mức nhà cung cấp thực trả.
  • Chi phí đầu đến dễ dự đoán hơn. Khiếu nại phổ biến nhất với hàng CIF là khoản phí handling tại đầu đến mà người mua chưa từng đồng ý, do một đại lý người mua chưa từng chọn phát hành.
  • Sự cố đến tai bạn trước. Forwarder của bạn sẽ báo khi container bị rớt tàu. Với CIF, bạn thường chỉ biết khi đã trễ ngày giao.

Khi nào CIF là lựa chọn hợp lý hơn

CIF có chỗ đứng khi khối lượng nhỏ, khi bạn chưa có quan hệ với forwarder tại đầu xuất, hoặc khi nhà cung cấp thực sự có giá hợp đồng tốt hơn bạn. Với lô hàng đầu tiên chỉ hai pallet, sự đơn giản đó đáng để trả thêm.

Những điều kiện cần thận trọng

EXW đặt nghĩa vụ thông quan xuất khẩu lên người mua nước ngoài, trong khi trên thực tế người mua nước ngoài không thể tự đứng tên khai xuất tại Việt Nam — cuối cùng nhà cung cấp vẫn làm, nhưng không chính danh. DDP buộc người bán đứng tên nhập khẩu, đòi hỏi một pháp nhân đăng ký hoặc một đối tác đứng tên tại nước nhập. Cả hai đều khả thi, nhưng phải thoả thuận rõ bằng văn bản trước khi đặt hàng.

Nếu bạn chưa chắc nên ghi điều kiện nào vào hợp đồng, hãy gửi cho chúng tôi tuyến đường và khối lượng — chúng tôi sẽ báo giá cùng một lô hàng theo cả hai cách để bạn so sánh trên cùng một mặt bằng.