# Bảo hiểm theo điều kiện A, B, C
ICC là gì?
ICC là viết tắt của Institute Cargo Clause. Các điều kiện bảo hiểm này do Luật và tập quán Anh chi phối. Việt Nam có bộ luật tương tự là QTCB 2004, chịu sự điều chỉnh của Luật Việt Nam. Việc chọn bộ luật nào tùy thuộc vào thỏa thuận của các bên; khi có tranh chấp, sẽ xử theo luật đã chọn.
- Chỉ áp dụng cho bảo hiểm hàng hải.
- Bảo hiểm vận chuyển đường biển gồm 3 loại: A, B, C.
Các rủi ro được bảo hiểm theo điều kiện A, B, C
.png)
Chi tiết từng loại điều kiện bảo hiểm
[Điều kiện bảo hiểm loại A](/vi/tin-tuc/bao-hiem-loai-a-trong-van-chuyen-hang-hoa-duong-bien-121/)
[Điều kiện bảo hiểm loại B](/vi/tin-tuc/bao-hiem-loai-b-trong-van-chuyen-hang-hoa-duong-bien-122/)
[Điều kiện bảo hiểm loại C](/vi/tin-tuc/bao-hiem-loai-c-trong-van-chuyen-hang-hoa-duong-bien-123/)
Rủi ro trong bảo hiểm vận chuyển là gì?
Rủi ro là những thiên tai, tai nạn bất ngờ trên biển gây hư hỏng hàng hóa và phương tiện chuyên chở.
Ví dụ: Việt Nam thường có bão vào mùa hè, nhưng không thể lường trước nơi xảy ra, thời gian, cường độ và thiệt hại. Vì vậy, bão là một rủi ro.
Những gì con người cố ý gây ra cho chính mình, hoặc những gì lường trước được về không gian, thời gian xảy ra, không được coi là rủi ro.
Nguyên nhân gây rủi ro
- Thiên tai: hiện tượng tự nhiên con người không thể kiểm soát như mưa, bão, gió lớn, sóng cao.
- Tai nạn bất ngờ cho tàu trên biển: xảy ra trực tiếp với tàu như đâm vào đá ngầm, tảng băng trôi.
- Rủi ro do hành động chính trị - xã hội hoặc do người được bảo hiểm gây ra.
- Rủi ro do hành động riêng lẻ của con người.
- Các nguyên nhân khác: hàng bị rách, mất mùi, vỡ, biến dạng.
Phân loại rủi ro theo nghiệp vụ bảo hiểm
Loại 1: Rủi ro thông thường được bảo hiểm
- Mắc cạn (stranding): đáy tàu chạm đất hoặc chướng ngại vật, tàu không di chuyển được, cần ngoại lực kéo ra.
- Nằm cạn (grounding): tàu ở tư thế bình thường nhưng gặp sự cố như thủy triều rút, phải chờ triều lên mới đi tiếp.
Tàu bị vướng hoặc mắc cạn theo con nước định kỳ (nằm cạn) không được coi là tai nạn bất ngờ. Theo điều khoản bảo hiểm 1963, nhà bảo hiểm không bồi thường tổn thất do nằm cạn. Nhưng theo điều khoản 1982, trách nhiệm bao gồm cả mắc cạn và nằm cạn.
Ví dụ:
- Tàu chỉ chạm đáy rồi đi tiếp (touch and go) không gọi là mắc cạn.
- Tàu bị cạn ở sông, kênh quy định hoặc kéo lê qua vùng bùn không gọi là mắc cạn.
- Tránh bão, thuyền trưởng lái tàu vào cảng, lúc thủy triều xuống tàu chạm đáy không coi là mắc cạn. Nhưng lái tàu vào chỗ cạn để tránh chìm thì thuộc định nghĩa mắc cạn.
Mắc cạn phải là hậu quả của sự việc ngẫu nhiên hoặc bất thường, làm tàu chạm đất hoặc chướng ngại vật và phải dừng lại chờ giúp đỡ. Không quy định thời gian dừng cụ thể, nhưng thực tế tàu phải mắc chặt đến mức hành trình bị gián đoạn đáng kể.
Trách nhiệm bảo hiểm: mắc cạn thuộc phạm vi bảo hiểm khi có tác động bên ngoài, khách quan trong hàng hải bình thường. Nhà bảo hiểm bồi thường cả tổn thất toàn bộ và bộ phận trong mọi điều kiện bảo hiểm.
- Chìm đắm: tàu chìm do sóng thần, bão tố, không thể tiếp tục hành trình, hàng hóa hư hại.
Nếu tàu chỉ ngập một phần hoặc bập bềnh trên mặt nước thì không gọi là đắm, trừ khi do tính chất hàng hóa (như gỗ, thùng rỗng) khiến tàu không chìm sâu hơn. Với tàu bình thường, chỉ khi toàn bộ phần nổi chìm trong nước và tàu không chạy được mới gọi là đắm. Khi tàu đắm, hành trình coi như không hoàn thành.
Trách nhiệm bảo hiểm: tương tự rủi ro mắc cạn, tổn thất bộ phận được bồi thường khi mua bảo hiểm theo các điều kiện ICC.
- Đâm va: tàu đâm, va phải chướng ngại vật trên biển (đá ngầm, công trình, tàu khác) gây hư hỏng, gián đoạn hành trình.
- Cháy: cháy nổ do kỹ thuật hoặc hàng hóa trên tàu. Có hai loại: cháy bình thường (do nguyên nhân khách quan như thiên tai, sơ suất của người không được bảo hiểm) và cháy nội tỳ (do tính chất hàng hóa tự bốc cháy như than, gas). Công ty bảo hiểm chỉ bồi thường cho cháy bình thường.
- Thiên tai: biển động, bão, lốc, sét, thời tiết xấu mà con người không chống lại được.
- Mất tích: tàu không đến cảng quy định hoặc mất tín hiệu sau một thời gian quy định. Thời gian này khác nhau giữa các nước.
Cách phân loại này giúp chủ hàng và công ty bảo hiểm nhận biết các loại rủi ro để ký kết hợp đồng.
Loại 2: Rủi ro không được bảo hiểm
Bao gồm rủi ro do hành vi cố ý của thuyền trưởng, thủy thủ và những người liên quan, hao hụt tự nhiên.
Loại 3: Rủi ro đặc biệt
Chiến tranh, đình công, bạo loạn, cướp biển thường được bảo hiểm kèm theo rủi ro thông thường nếu chủ hàng yêu cầu và trả thêm phụ phí đặc biệt. Không nhận bảo hiểm riêng cho các rủi ro này.
Các rủi ro được bảo hiểm phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra tổn thất. Việc phân biệt nguyên nhân trực tiếp hay gián tiếp rất quan trọng để xác định rủi ro có được bảo hiểm hay không.
Rủi ro bảo hiểm riêng (loại trừ tương đối)
Là những rủi ro bị loại trừ trong các điều kiện tiêu chuẩn, nhưng có thể mua bảo hiểm riêng: rủi ro chiến tranh (war risk), rủi ro đình công (strike riots & civil commotion).
Rủi ro loại trừ tuyệt đối
Không được bảo hiểm trong bảo hiểm hàng hải:
- Buôn lậu
- Lỗi của người được bảo hiểm
- Tàu không đủ khả năng đi biển
- Tàu đi chệch hướng
- Nội tỳ
- Ẩn tỳ
- Mất khả năng tài chính của chủ tàu
Lưu ý: Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển thường áp dụng cho hàng hóa thông thường, không gồm than, dầu chở rời, hàng đông lạnh, thịt đông lạnh.